SƏFƏVİLƏRİN HERAT UĞRUNDA MÜBARİZƏSİ

Müəllif: Qəribova Aysel Əkrəm qızı
Açar sözlər: Səfəvilər, Xorasan, Herat, Əliqulu xan, qızılbaşlar, şamlular
Key words: Safavids, Khorasan, Herat, Aliqulu khan, khizilbashs, shamlus
Ключевые слова: Сефевиды, Хорасан, Герат, Алигулу хан, кызылбаши, шамлу

 

Azərbaycanın ən qüdrətli sülalərindən olan Səfəvilərin Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətlərinin araşdırılması zamanı bir sıra mühüm aktual məsələlər üzə çıxmışdır ki, onların tədqiqi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Müasir dövrdə Azərbaycan tarixinin qarşısında duran mühüm vəzifələrdən biri də Səfəvilərin qonşu dövlətləri ilə, əsasən də Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərinin araşdırılmasıdır. Nəzərə almalıyıq ki, Səfəvilərin əsas rəqibləri olan Şeybanilər dövləti Mərkəzi Asiyanı əhatə edir və daim olaraq Səfəvilər ilə mübarizə aparırdı. Onu qeyd edək ki, Mərkəzi Asiyanın əsas bölgələrindən olan Herat uğrunda Səfəvi sülalə nümayəndələrinin apardığı siyasət böyük maraq doğurur. Əlbəttə ki, Azərbaycan tarix ədəbiyyatında Mərkəzi Asiya ilə olan münasibətlərə dair məlumatlara az da olsa rast gəlinir. Lakin bu Herat məsələsinin araşdırılması üçün kifayət deyil və yeni tədqiqat tələb edir. Araşdırılmanın əsas məqsədi Səfəvilərin Herata olan marağı və bu bölgənin Səfəvilər üçün strateji əhəmiyyətini aşkarlamaqdır. Səfəvi tarixinin tanınmış tədqiqatçılarından biri Ə.Rəhmanidir. Müəllif «Tarix-i aləm aray-i Abbasi Azərbaycan tarixinin mənbəyi kimi» adlı monoqrafiyasında Səfəvi-Mərkəzi Asiya əlaqələrinə müəyyən qədər yer ayırmışdır. Müəllif əsas etibarilə 1599-cu ildə Herat yaxınlığında Şah I Abbasın (1587-1629) Din Məhəmməd xan üzərində qələbəsinə toxunmuş, 1602-ci ildə Səfəvi qoşunlarının Bəlx yürüşünün uğursuzluğunun səbəblərini təhlil etmişdir [10, 93-94]. Təəssüflər olsun ki, Ə.Rəhmani öz monoqrafiyasında Səfəvi-Mərkəzi Asiya münasibətləri haqqında heç bir qeyd etməmişdir. Böyük tarixçimizin Səfəvi dövləti tarixinə həsr etdiyi digər monoqrafiyası “Azərbaycan XVI əsrin sonu və XVII əsrdə” adlanır. Müəllif bu əsərində də Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərə az yer vermiş, ancaq 1599-cu il Herat savaşından sonra Şah Abbasın Mavərəünnəhrin daxili işlərinə müdaxilə etmək imkanı əldə etməsi, 1602-ci il Bəlx yürüşünün uğursuz olmasını göstərməklə kifayətlənmişdir [9, 63].

RUSİYA KONSULU S.ABRAMOVUN “QEYDLƏR”İ

Müəllif: İslamova Zəhra Rüstəm qızı
Açar sözlər: XVIII əsr, Azərbaycan, Səfəvilər, Rusiya, S.Abramov, rezident
Key words: XVIII century, Azerbaijan, Safavid, Russia, S.Abramov, resident
Ключевые слова: XVIII век, Азербайджан, Сефевиды, Россия, Абрамов, резидент

 

XVIII əsrin ilk yarısı tariximizin mürəkkəb siyasi dövrü olması, Səfəvilərin zəifləyərək tənəzzülə uğraması qonşu dövlətlərin zəngin sərvətli Azərbaycanı öz işğal planlarına daxil etmələrinə və beynəlxalq çəkişmə meydanına çevrilməsinə səbəb oldu. Cənubi Qafqaza göz dikmiş və bu bölgə üçün xüsusi planlar nəzərdə tutan Rusiyanın bu dövrdəki diplomatik fəaliyyəti Azərbaycanın gələcək tarixinə mənfi təsir göstərməyə bilməzdi. Həm Şimal müharibəsi, həm də Osmanlı ilə olan gərgin münasibətlər XVIII əsrin ilk 20 ilində Rusiyaya aktiv fəaliyyət göstərərək Cənubi Qafqaza birbaşa təcavüzə imkanı vermirdi. Bu dövrdə Peterburq sarayının xarici siyasət kursunun Avropaya yönəlməsi Xəzərin və Azərbaycanın unudulması demək deyildi, əksinə təcavüz və sonda işğal üçün yeni imkanlar, yollar axtarılırdı.

РОЛЬ ИСТОРИЧЕСКИХ ИСТОЧНИКОВ В ИЗУЧЕНИИ УЧАЩИМИСЯ КАРАБАХСКИХ РЕАЛЬНОСТЕЙ

Müəllif: Асадов Сейюб Асад оглы

Ключевые слова: школа, ученик, Карабах, историческая правда

 

Правда заключается в том, что об истории одной страны и одного народа историк может сказать, примерно, то же самое, что и сам народ этой страны о себе. Азербайджан со своими обширными территориями и богатой историей занимает свойственное себе географическое и стратегическое место среди Восточных и Западных стран, с их общественно - экономической и политической жизни.
Говорят, знание и ум как правая и левая рука. Когда они объединяются, быстро достигается любая цель. Прежде чем исследовать историю любой страны надо исследовать ее исторические отношения с соседними странами и на основе этих исследований можно многое узнать об этой стране, это является испытанным методом. В наше время одним из требований к уроку историй является его эффективность. Для достижения эффективности учитель должен знать все детали, компоненты и связи этого процесса и внедрять учащимся каждый раз.

THE ROLE OF THE HISTORICAL SOURCES IN TEACHING THE GARABAGH TRUTH

Müəllif: Asadov Seyub Asad
Keywords: school, student, Karabakh, historical truth

 

It is true that the history of a country and a people, the country and he can tell you about the people, the country and its inhabitants in each of the historian can say about the same thing. Azerbaijan, which has vast territory and a rich history, has a special place due to its geographical and strategic importance.
They are said the mind and the knowledge are as the right and left hand. They can be combined to achieve the goal quickly. Explore the history of the country and its relations with neighbouring countries on the basis of extensive source is a time- tasted method.
One of the requirements of the modern era history lesson is to achieve its efficiency. To achieve training efficiency teachers need to know the details of this process, the relationship between its constituent components and should take into account the daily work.
Mirror the existing achievements in the development of the history of humanity is always the people on the basis of changes in the thinking of the past practice test helps to filter: The medieval period which played a major role in the history of Azerbaijan is special importance. In this regard, XVIII – XIX century Azerbaijan history plays a significant role, in the study of historical sources and scientific monographs.
Development and progress of education, global task assigned to it in order depends on how to establish the national education, how benefit universal values, the experience of the world.

QARABAĞ HƏQİQƏTLƏRİNİN MƏKTƏBLİLƏRƏ ÖYRƏDİLMƏSİNDƏ TARİXİ QAYNAQLARIN ROLU

Müəllif: Əsədov Seyyub Əsəd oğlu
Açar sözlər: məktəb, şagird, Qarabağ, tarixi həqiqət

 

Bu bir həqiqətdir ki, bir ölkənin və bir xalqın tarixi, o ölkə və o xalq haqqında nə deyə bilərsə, hər bir tarixçi də o ölkə və onun sakinləri haqqında təxminən eyni şeyi deyə bilər. Geniş əraziyə, zəngin tarixə malik olan Azərbaycan Şərq və Qərb ölkələrinin ictimai-iqtisadi, siyasi həyatında, özünün coğrafi və strateji əhəmiyyətinə görə özünəməxsus yer tutmuşdur.
Deyirlər ağılla bilik sağ və sol əl kimidir. Onlar birləşəndə məqsədə tez çatmaq olar. Ölkənin tarixinin araşdırılması və onun qonşu dövlətlərlə münasibətlərinin geniş mənbəşünaslıq bazası əsasında tədqiqatı, zamanın sınağından çıxmış bir metotdur.
Müasir dövrdə tarix dərsinə verilən tələblərdən biri də onun səmərələliyinə nail olmaqdır.Təlimin səmərəliliyinə nail olmaq üçün müəllim bu prosesin incəliklərini, onu təşkil edən komponentləri və bunlar arasındakı qarşılıqlı əlaqəni bilməli, gündəlik işində nəzərə almalıdır.
Keçilmiş yolun güzgüsü olan tarix həmişə xalqa bəşəriyyətin inkişafında baş verən dəyişiklikləri keçmişin təcrübə sınağı əsasında təfəkkür süzgəcindən keçirməyə kömək edir. Azərbaycan tarixində böyük rolu olan orta əsrlər dövrü xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Bu baxımdan XVIII -XIX əsr Azərbaycan tarixinin öyrənilməsində tarixi qaynaqların və elmi monoqrafiyaların rolu əvəzsizdir.

«ДЕТСТВО» В ЭВОЛЮЦИИ ТВОРЧЕСКОГО НАСЛЕДИЯ Л.Н. ТОЛСТОГО

Müəllif: Исмайлова Севда Нуреддин гызы
Ключевые слова: природа, воображение, детские впечатления, реализм, телесность, спонтан¬ность, физические ощущения, календарное время, художественные детали
Açar sözlər: təbiət, təsəvvür, uşaqlıq təəsüratları, realizm, cismilik, anilik, fiziki hiss, təqvimi zaman, bədii detal
Key words: nature, imagination, childhood adventures, realism, bodywork, momentum, physical sensation, calendar time, artistic detail
 
Основной тезис, который мы решили защищать в настоящей статье, состоит в том, что чуть ли не весь Толстой с каскадом своих сложнейших художественных приёмов, массой социальных, нравственных и философских проблем, сводится к первому его печатному сочинению – «Детству».
Прежде всего, вспомним, как начинается повесть. О чем говорят первые же слова автора? Они говорят в первую очередь о том, как просыпается мальчик, как просыпается человеческое «я» и как вообще просыпаются люди. Тонкая ткань повествования постепенно, шаг за шагом рисует картину динамики пробуждающегося детского сознания, сотканную из «телесных» и «не телесных» деталей и простых жизненных актов — «высунул нос», «рукою остановил образок», «скинул муху». Так легко, просто и вполне доступно для детского воображения.
А тем временем писатель раскрывает перед читателем два великих чуда — чудо узнавания жизни («Да! да, так вот это и бывает!») и чудо возникновения и протекания чувства. А чувство не просто динамично — оно капризно: сейчас я обижаюсь, а спустя минуту я люблю своего обидчика. Так и случилось, когда Карл Иваныч стал щекотать Николеньке пятки.

Öncəki 1 ... 4 5 6 7 8 9 10 11 12 ... 46 Рекомендуем посетить сайт newprogs.net с софтом Sonrakı
  • Ünvan: AZ 1073, Bakı ş., Yasamal r.,
                 Mətbuat pr., 529-cu məhəllə
    Tel.:    (+994 12) 510 63 99
    Mob.: (+994 50) 209 59 68
               (+994 55) 209 59 68
    www.elmi-ish.az
    Email: [email protected]
  • Address: 529 block., Matbuat ave.,
                    Yasamal dis., Baku, Az 1073
    Tel.:    (+994 12) 510 63 99
    Mob.: (+994 50) 209 59 68
               (+994 55) 209 59 68
    www.elmi-ish.az
    Email: [email protected]
  • Адрес: АZ 1073, г. Баку, Ясамальский р.,
                 Метбуат пр., 529-ый квартал
    Тел.:    (+994 12) 510 63 99
    Моб.: (+994 50) 209 59 68
               (+994 55) 209 59 68
    www.elmi-ish.az
    Email: [email protected]