ГЕРМЕНЕВТИКА КАК МЕТОДОЛОГИЯ ГУМАНИТАРНЫХ НАУК

Müəllif: Золина Нигяр Чингиз гызы

Ключевые слова: герменевтика, Библия, интерпретация, метод, семантика, текст
Açar sözlər: hermenevtika, İncil, interpretasiya, üsul, semantika, mətn
Key words: Hermeneutics, method, Bible, interpretation, semantics, text

 

Одним из основных течений в современной философии считается герменевтика, которую в свою очередь называют философским учением о понимании. В процессе исторического развития, герменевтика сильно изменилась, пройдя путь от учения о методе (Шлейермахер и др. ) до учения о бытие (Х.-Г. Гадамер и др.).
Существуют много спорных вопросов в современной герменевтики, например: соотношение практики и теории, рационального и иррационального в герменевтике, проблему герменевтической логики. Занимаясь трактовок любого текста, мы делаем герменевтическую практику. Практика как и любой деятельности по трактовки текстов слишком обширно и неясно. Для понимания необходимо сравнить знание герменевтической практики с другими важными философскими убеждениями. Практику можно противоположить теории как единство правил, которые эту практику корректирует , и как правило , которая обязана такие правила детализировать, прорабатывать и выправлять при надобности. Вот здесь и начинаются трудности. Дело в том, что в рамках самой герменевтики, несмотря на то, что её проблемами плодотворно и в течение длительного времени занимались такие философы как М. Хайдеггер, В. Дильтей и Х.-Г. Гадамер, пока ещё не существует теоретического подхода, получившего всеобщее признание.

İNGİLİS VƏ AZƏRBAYCAN DİLLƏRİNDƏ QRAMMATİK  KATEQORİYALARIN İFADƏ VASİTƏLƏRİ

Msəllif: Əhmədova Səidə Məhiyəddin qızı

Açar sözlər: kateqoriya, şəxs, kəmiyyət, feil, növ
Key words: category, person, quantitative, verb, type
Ключевые слова: категория, личная, количественный, глагол, тип

 
Bütün dillərdə kateqoriya anlayışı fəlsəfi termin kimi daha geniş məhfumdur. Qrammatik kateqoriya bir qrup sözlərin qrammatik təsirlərin nəticəsi olaraq dəyişməsidir. Məsələn oğlan sözü sadə bir söz olsada, təklikdə geniş bir fikir bildirməsə də, cümlə daxilində bir neçə qrammatik kateqoriyanı daşıya bilər. Məslən, o, ağıllı oğlandır cümləsində adlıq hal, üçüncü şəxsin təki müşahidə olunur. Bunlar da hərəsi ayrı ayrılıqda müəyyən bir kateqoriyanı ifadə edir [1]
Azərbaycan dilində ümumi qrammatikanın sərhədləri müxtəlif şəkildə göstərilib və bu da öz növbəsində müəyyən qarışıqlığa səbəb ola bilir. Əslində nitq hissələri qrammatik morfoloji xüsusiyyətlərinə görə fərqlənsələr də, kateqoriyaya daxil olarkən birləşə bilirlər. Əgər hər hansı bir kateqoriyanı bir neçə nitq hissəsində görəriksə, bu , ümumi kateqoriyaya aiddir. Lakin verilən nitq hissəsinin yalnız özünə aiddirsə və həmin xüsusiyyəti başqa nitq hissəsində müşahidə etmiriksə, bu xüsusi kateqoriyaya aiddir. Əslində eyni hal ingilis dilinin də qrammatik kateqoriyalarına aiddir. Bəs ingilis və Azərbaycan dilində bu kateqoriyaların nə kimi oxşar və fərqli xüsusiyyətləri var? Onların işlənmə yerlərində, leksik və qrammatik xüsusiyyətlərində nə kimi fərqlər mövcuddur?

DİLLƏRİN QARŞILIQLI ƏLAQƏSİ: SUBSTRAT, SUPERSTRAT VƏ ADSTRAT

Müəllif: Vəliyeva Çimnaz Həsən qızı

Açar sözlər: dilçilik, assimilyasiya, dillərin çarpazlaşması, dillərarası əlaqə, müqayisə
Key words: luinguistic, assimilation, language crossing, interlanguage contact, compare
Ключевые слова: лингвистика, ассимиляция, скрещивание языков, межъязыковые контакты, сравнение.

 

Cəmiyyət inkişaf etdikcə, müxtəlif xalqlar təşəkkül tapdığı kimi müxtəlif dillər də meydana çıxmış və zəngin tarixi inkişaf yolu keçmişdir. Yer üzündə mövcud olan dillər mütəmadi olaraq bir-biri ilə əlaqədədir, bu əlaqələrin nəticələrini isə dilçiliyin sosiolinqvistika sahəsi öyrənir. Dillərin təması və kontaktı məsələlərinin tədqiqinə başlanılması XIX əsrin başlanğıcına təsadüf edir. Alman dilçisi Vilhelm fon Humboldt dilləri daha yaxşı anlamaq və öyrənmək üçün onları müqayisə edir, bir-biri ilə əlaqələndirir və yalnız XX əsrin ikinci yarısından etibarən aktual bir problemə çevrilmiş anlayışların əsasını qoyur.
Dillərin inkişafı və dəyişilməsi anlayışlarını bir-birindən fərqləndirmək lazımdır. Hər bir dəyişiklik hələ inkişaf demək deyildir. İnkişafdan yalnız dil sisteminin mürəkkəbləşməsi şəraitində bəhs etmək olar. Bundan başqa, “Dilin inkişafının müəyyən mərhələlərində baş verən dəyişmələr təkcə dilin daxili inkişaf qanunları ilə izahını tapmır. Bu dəyişmələr xalqın ümumi tarixi inkişaf kontekstində öyrənilir. Hər bir xalqın öz dili olduğu kimi, öz tarixi, öz yaşayış ərazisi vardır. Bu üç amilin qarşılıqlı təsiri dil əlaqələri üçün əsas yaradır”. (1.s.2)

XALİDƏ SƏFƏROVA YARADICILIĞINDA MƏNZƏRƏ JANRI

Müəllif: Ağayev Emil Raul oğlu
Açar sözlər: Xalidə Səfərova, janr, mənzərə, impressionizm
Key words: Khalida Safarova, genre, landscape, impressionism
Ключевые слова: Халида Сафарова, жанр, пейзаж, импрессионизм
 
Təsviri incəsənət tarixinə nəzər yetirsək,1669-cu ildə Fransa Kral Akademiyasının memar və rəssamı Andre Filibyen klassik janrlar nəzəriyyəsini formalaşdırır.Onun nəzəriyyəsinə görə kiçik janrlardan biridə mənzərədir.Elə rəssam tapılmazki mənzərə janrına müraciət etməsin,Xalidə Səfərovada(1926-2005) məhz öz yaradıcılığında mənzərəyə aid müxtəlif əsərlər yaratmışdır.
Xalidə Ələkbər qızı Səfərova 1926-cı ildə Gəncə şəhərində dünyaya göz açıb.Uşaqlıqdan rəsmə böyük həvəsi olmuş və yaratmaq istəyi onu heç zaman tərk etməmişdir.Getdikcə alovlanan bu arzu artıq yetkinlik dövrünə qədəm basmış Xalidənin 1941-ci ildə Gəncədən Bakıya gəlməsinə və peşəkar təhsil almaq məqsədi ilə Bakı rəssamlıq məktəbinə daxil olmasına səbəb oldu.Böyük Vətən müharibəsinin vurduğu yaralardan doğan kədər,sıxıntılar,daha sonra isə valideynlərinin repressiyalara məruz qalmasının səbəbi,bu əlbəttə çətin idi.Ona bu çətin vaxtlarda kömək edən həyat yoldaşı tanınmış rəssam Mahmud Tağıyev oldu.Xalidə Səfərova öz yaradıcılığında çoxlu sayda kənd, zəhmətkeşlərin, fəhlə, neftçi, klassik əsərlərimizin obrazlarını, mənzərə, natürmort və idman mövzusunda bir-birindən maraqlı əsərlər yaratmışdır. Mahmud Tağıyev və Xalidə Səfərova 1949-cu ildə Moskvada Ümumittifaq Kinematoqrafiya institutunun rəssamlıq fakültəsinə daxil olurlar. İstedadlı pedaqoq Y.İ.Pimenovun məktəbində təhsil alan Xalidə öz dəst-xəttini formalaşdırdı.Nizami Gəncəvinin əsərləri mövzusunda uğurla diplom işi müdafiə etdi, hətta bu əsər SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının salonlarında təşkil edilmiş sərgilərdə nümayiş etdirilmişdi.

ÇEX TORPAQLARININ QIZIL DÖVRÜ - IV KARL HAKİMİYYƏTİ

Müəllif: Əsgərova Sevinc Vaqif qızı
Açar sözlər: IV Karl, Çexiya, Çex krallığı, Müqəddəs Roma imperiyası
Keywords: Charles IV, Czech, Czech Kingdom, Holy Roman Empire
Ключевые слова: Карл IV, Чехия, Чешское королевство, Священная Римская империя

 

Orta əsrlərin sonuna yaxın, böyük coğrafi kəşflərdən sonra Avropa və digər ərazilərdə Çex torpaqları haqqında artıq müəyyən təsəvvürlər formalaşmışdı. Həmin dövrlərdə formalaşan fikirlər və təsəvvürlərə əsasən planetimizin mərkəzi - Avropa, Avropanın mərkəzi - Almaniya imperiyası, imperiyanın mərkəzi - Çexiya, Çexiyanın mərkəzi isə Praqa şəhəri hesab olunurdu. Məlum fikirlər əsasında xüsusi bir xəritə yaradılmışdı, hansında ki, Avropa özü müdrik bir qadın kimi təsvir olunmuşdu, qadının başı Priney yarımadası, uzun ətəyi Ural dağları, sağ əli isə İtaliya ilə göstərilmişdi. Bu xəritədə ən əhəmiyyətli və son dərəcə maraq doğuran məsələ onunla bağlı idi ki, Avropa xanımının ürəyi Çexiya olaraq təsvir olunmuşdu. Çexiya dövləti isə X əsrdə Qərb slavyanlarının yaratdığı ilk dövlət olmuşdu. Çexiya mühüm ticarət yollarının qovşağında yerləşirdi. Bu da dövlətin iqtisadi inkişafına əlverişli şərait yaradırdı (1).

ИССЛЕДОВАНИЕ ПРИКЛАДНЫХ ОСОБЕННОСТЕЙ МЕСТНЫХ ИЗДЕЛИЙ КОВРОТКАЧЕСТВА ГЯНДЖИ

Müəllif: Гасанов Эльнур Лятиф оглу
Ключевые слова: Гянджа, декоративно-прикладное искусство, Азербайджан, ковротка¬чество, историко-этнографическое исследование
Açar sözlər: Gəncə, dekorativ-tətbiqi sənət, Azərbaycan, xalçaçılıq, tarixi etnoqrafik tədqiqat
Key words: Ganja, decorative-applied arts, Azerbaijan, weaving trade, historical-ethnographic research

 

Введение
Гянджа, один из древнейших городов Востока с многовековой историей, соединяющий северо-восточные склоны гор Малого Кавказа (древних Гянджинских гор) с просторами Кура-Аракской низменности, расположен в живописном уголке Азербайджана с умеренным климатом, плодород¬ными землями, богатыми водными ресурсами.
Исторически Гянджа всегда имела выгодное геополитическое расположение и играла важную роль в культурной и экономической жизни Азербайджана. Этот город был построен на Великом Шелковом Пути, который соединяет Азию с Европой. Таким образом, Гянджа являлся духовным мостом между разными цивилизациями [1, с. 11-13].
По вопросу этимологии названия города ученые предлагали разные варианты, но пришли к единому мнению, что свое название Гянджа берет от древних тюркских племен «Генджек»ов.

Öncəki 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 46 Рекомендуем посетить сайт newprogs.net с софтом Sonrakı
  • Ünvan: AZ 1073, Bakı ş., Yasamal r.,
                 Mətbuat pr., 529-cu məhəllə
    Tel.:    (+994 12) 510 63 99
    Mob.: (+994 50) 209 59 68
               (+994 55) 209 59 68
    www.elmi-ish.az
    Email: [email protected]
  • Address: 529 block., Matbuat ave.,
                    Yasamal dis., Baku, Az 1073
    Tel.:    (+994 12) 510 63 99
    Mob.: (+994 50) 209 59 68
               (+994 55) 209 59 68
    www.elmi-ish.az
    Email: [email protected]
  • Адрес: АZ 1073, г. Баку, Ясамальский р.,
                 Метбуат пр., 529-ый квартал
    Тел.:    (+994 12) 510 63 99
    Моб.: (+994 50) 209 59 68
               (+994 55) 209 59 68
    www.elmi-ish.az
    Email: [email protected]